Logotipo gipuzkoakultura
2019ko azaroak 12, asteartea



Bertan > Gure Itsasontziak > Euskal Ontzi Tipologiaren bilakaera itsas zabalerako ontzietan
Bertan 23

Euskal Ontzi Tipologiaren bilakaera itsas zabalerako ontzietan


Mendebaldeko antzinako inperioaren eremu osoak oso atzerakada larria jasango du inperioa bera desegin ondoren. Dena den, froga arkeologikoek dokumentatu dutenez Atlantikoko nabigazio-bideak, Britainiarainokoak, VII. mendea arte behintzat mantendu ziren. Ez dakigu, ordea, nolako ontziak erabiltzen zituzten horretarako. XII. mende inguruan kostaldeko hiribilduak fundatzen hasi zirenean, ontzi-irudikapenak hasiko ziren erabiltzen identitate edo nortasun adierazletzat. Une horretatik aurrera, ontzi ikonografia garatu egingo zen, eta bide horretatik oso informazio garrantzitsua iritsi zaigu, garai bakoitzeko ontzien itxura orokorrari buruz. Horri esker, euskal ontzien tipologiak izan duen bilakaeran zeharreko ibilbide bizkorra egin dezakegu, multzo osoko ikuspegi batez.

XVI. mendeko merkantzia-ontzia.
XVI. mendeko merkantzia-ontzia. Edukiera edo neurria handiagotu egingo da, Atlantikoaz bestalderainoko zeharkaldi luzeetako behar komertzialak asetzearren. © José Lopez
Durangoko
Tabirako San Pedro
ermitako petroglifoa,
Bilboko Etnografia
Museoan ikusgai
dagoena
bera. XII. edo XIII.
mendekoa
omen da.
Durangoko Tabirako San Pedro ermitako petroglifoa, Bilboko Etnografia Museoan ikusgai dagoena bera. XII. edo XIII. mendekoa omen da. © José Lopez

Ontzi baten irudia
Errenteriako Beko
Kaleko etxe batean. XVII.
mendearen erdialdea.
Garai hone-tan, Europako
itsas potentzien artean nagusi
izateko borrokak merkantziaontzitik
gerrako galeoirako
bilakaera ekarriko
zuen.
Ontzi baten irudia Errenteriako Beko Kaleko etxe batean. XVII. mendearen erdialdea. Garai hone-tan, Europako itsas potentzien artean nagusi izateko borrokak merkantziaontzitik gerrako galeoirako bilakaera ekarriko zuen. © José Lopez
Nao motako
ontziak ondasunak
zaintzearren izandako
egokitzapenaren ondorioz,
galeoia bere garaiko
ontzirik boteretsuena
izango zen.
Nao motako ontziak ondasunak zaintzearren izandako egokitzapenaren ondorioz, galeoia bere garaiko ontzirik boteretsuena izango zen. © José Lopez

Fragata. Ontzi hauen ezaugarriek nabarmen
hobetu zuten bela bidezko nabigazioa,
maniobrak egi- teko gaitasuna
eta
lastertasuna bera
areagotu
baitzituzten.
Fragata. Ontzi hauen ezaugarriek nabarmen hobetu zuten bela bidezko nabigazioa, maniobrak egi- teko gaitasuna eta lastertasuna bera areagotu baitzituzten. © José Lopez
XVIII. mendean,
ontzietan egiten ziren
teknologiaren aurrerapenik
handienak,
zientzia
ontzigintzan
aplikatzearen
ondorioz hain
zuzen. Euskal
ontzigileek
oso
partaidetza
aktiboa izango
zuten ontziaren
garapenean.
Gaztañetak
emandako
jarraibideen ildotik
1713 eta 1716 bitartean
Pasaia eta Orion
hainbat unitate egin
zituzten
ontziaren modeloa.
XVIII. mendean, ontzietan egiten ziren teknologiaren aurrerapenik handienak, zientzia ontzigintzan aplikatzearen ondorioz hain zuzen. Euskal ontzigileek oso partaidetza aktiboa izango zuten ontziaren garapenean. Gaztañetak emandako jarraibideen ildotik 1713 eta 1716 bitartean Pasaia eta Orion hainbat unitate egin zituzten ontziaren modeloa. © José Lopez

Donostiako
z i g i l u a , 1352koa. Hiribil-duko
kontzejuak bere jarduera komertziala etamaila
teknologikoa seguruenik ondoen adierazten
zituen elementua
aukeratu zuen.
XVII XVIII XVIII
52. Baionako katedraleko gangagiltzarri
batean irudikatuta dagoen
XIV. mendeko kokan oinarritutako
modeloa. Ezaugarri nagusia
korasta-lema
ere edukitzea
da.
53.
XV. mendearen amaierako nao
motako ontzia, Zumaiako
elizako.
Donostiako z i g i l u a , 1352koa. Hiribil-duko kontzejuak bere jarduera komertziala etamaila teknologikoa seguruenik ondoen adierazten zituen elementua aukeratu zuen. XVII XVIII XVIII 52. Baionako katedraleko gangagiltzarri batean irudikatuta dagoen XIV. mendeko kokan oinarritutako modeloa. Ezaugarri nagusia korasta-lema ere edukitzea da. 53. XV. mendearen amaierako nao motako ontzia, Zumaiako elizako. © José Lopez
Baionako katedraleko gangagiltzarri
batean irudikatuta dagoen
XIV. mendeko kokan oinarritutako
modeloa. Ezaugarri nagusia
korasta-lema
ere edukitzea
da.
Baionako katedraleko gangagiltzarri batean irudikatuta dagoen XIV. mendeko kokan oinarritutako modeloa. Ezaugarri nagusia korasta-lema ere edukitzea da. © José Lopez

XV. mendearen amaierako nao
motako ontzia, Zumaiako
elizako zinoparian irudikatua.
Aparailuak izandako
garapena begi-bistakoa da,
ontziak hainbat
mastarekin hornitzen
baitira.
XV. mendearen amaierako nao motako ontzia, Zumaiako elizako zinoparian irudikatua. Aparailuak izandako garapena begi-bistakoa da, ontziak hainbat mastarekin hornitzen baitira. © José Lopez
Mende
bakoitza
ordezkatzen
duten itsas
zabaleko euskal ontzien
s i l u e t e n sekuentziak garbi
erakusten digu denboran zehar izan
zuten bilakaera.
Mende bakoitza ordezkatzen duten itsas zabaleko euskal ontzien s i l u e t e n sekuentziak garbi erakusten digu denboran zehar izan zuten bilakaera. © José Lopez

Licencia Creative Commons. Pulse aquí para leerla
2019 Kultura Zuzendaritza Nagusia - Gipuzkoako Foru Aldundia.
Para conectar con nosotros mediante skype pulse aquí
Logotipo Gipuzkoa.net. Pulsar para ir a la página de Gipuzkoa.net